Tìm kiếm

Liên Kết Website


CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯƠNG LÁI TRUNG QUỐC THU MUA THANH LONG TẠI ĐỊA PHƯƠNG
Thứ 5, 30 Tháng 7 2020 09:31

 

Thanh long là cây thế mạnh để phát triển kinh tế của tỉnh; đến nay diện tích trồng thanh long trên địa bàn tỉnh không ngừng được mở rộng, sản lượng tăng nhanh (tính đến cuối năm 2018 diện tích hơn 29.000 ha, tăng 1.500 ha so với năm 2017, sản lượng thu hoạch đạt 593.087 tấn, tăng 52.835 tấn so với năm 2017, năng suất đạt 21,7 tấn/ha); đến năm 2019, diện tích trồng thanh long trên địa bàn tỉnh đạt hơn 30.300 ha, chủ yếu 02 huyện Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc; sản lượng bình quân đạt 643.000 tấn/năm; trong đó, tiêu thụ nội địa khoảng 10%, xuất khẩu chính ngạch khoảng 5%, xuất khẩu tiểu ngạch qua thị trường Trung Quốc khoảng 85%, gặp nhiều rủi ro về giá cả do tùy thuộc vào sức mua của đối tác Trung Quốc. Tại địa phương, có nhiều thương lái người nước ngoài, nhất là thương lái người Trung Quốc (gọi tắt là TLTQ) (tập trung nhiều ở các huyện Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Phan Thiết) để quan hệ kinh doanh, mua bán với các cơ sở, doanh nghiệp thu mua thanh long tại Bình Thuận (gọi tắt là cơ sở) để xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc tiêu thụ ngày càng gia tăng.

Tính đến nay, toàn tỉnh có khoảng 231 doanh nghiệp, cơ sở thu mua, xuất khẩu thanh long (gọi tắt là cơ sở); khoảng 132 TLTQ quan hệ với khoảng 150 cơ sở tại địa phương. Tuy nhiên, chỉ có 26 cơ sở bảo lãnh 67 lao động Trung Quốc làm việc (64 TLTQ được cấp giấy phép lao động, 03 TLTQ được miễn giấy phép do đầu tư, góp vốn). Số TLTQ còn lại sử dụng thị thực DN hoặc DL đến địa phương (tập trung TP Phan Thiết) cư trú không ổn định, lén lút thu mua thanh long tại các cơ sở nhỏ lẻ (huyện Hàm Thuận Nam, Hàm Thuận Bắc, Bắc Bình). Ngoài ra, do đặc điểm hàng hóa theo vụ, mùa nên ít cơ sở có hợp đồng mua bán, bảo lãnh số TLTQ vào làm việc; các TLTQ không trực tiếp đến cơ sở mua hàng mà sử dụng điện thoại và các phần mềm tiện ích của mạng xã hội (Zalo, Wechat, ...) để thông qua thương lái địa phương thu mua, tập kết hàng ở địa điểm không cố định, đến kiểm tra trong thời gian ngắn, gây khó khăn trong công tác thu thập tài liệu, xác minh hoạt động vi phạm pháp luật.

Có 03 cơ sở (100% vốn Trung Quốc) đầu tư kinh doanh trong các khu công nghiệp là công ty TNHH nông nghiệp Tam Xuyên, công ty TNHH XNK Yuelaimei, công ty TNHH XK trái cây Jin Guo Yuan; 02 cơ sở có TLTQ góp vốn đầu tư, kinh doanh là công ty TNHH TM XNK Tân Âu nông nghiệp và công ty TNHH XNK Nguyên Thuận. Số người nước ngoài làm việc tại các công ty có vốn Trung Quốc cơ bản chấp hành các quy định pháp luật về hoạt động kinh doanh, lưu trú, bảo lãnh.

1. Qua nghiên cứu, đánh giá hoạt động của thương lái Trung Quốc thời gian qua thấy nổi lên một số vấn đề đáng chú ý sau:

1.1 Đối với vấn đề đầu tư “chui”, kinh doanh “núp bóng”

Qua công tác nắm tình hình, xác minh Công an tỉnh nhận thấy hoạt động thu mua thanh long của TLTQ diễn ra tập trung có 03 hình thức chủ yếu sau:

- Một là, TLTQ thuê lại nhà xưởng, mặt bằng của các cơ sở Việt Nam, dùng người Việt đứng tên pháp nhân các cơ sở kinh doanh, thường là Giám đốc, người đại diện theo pháp luật; cơ sở bảo lãnh và làm các thủ tục xin cấp phép lao động cho TLTQ để hợp thức hóa là lao động làm thuê (có hợp đồng lao động, giấy phép lao động) nhưng thực chất là người làm chủ trực tiếp quản lý, điều hành, quyết định giá cả. Số thương lái này cơ bản quản lý được hoạt động lưu trú, đi lại, việc thu mua tại cơ sở kinh doanh; tuy nhiên, việc thương lái có hoạt động trực tiếp điều hành, quản lý rất kín kẽ, tinh vi (việc chuyển nhận tiền thông qua tài khoản người Việt Nam, trả tiền mua hàng lòng vòng, không có hợp đồng với người đại diện pháp luật mà chủ yếu thỏa thuận ngầm, chỉ đạo điều hành chủ yếu thông qua các phần mềm tiện ích của mạng xã hội).

- Hai là, một số cơ sở kinh doanh ổn định, tự chủ về tài chính tại địa phương chủ động liên kết, hợp tác mua bán với một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu trái cây lớn của Trung Quốc. Để thuận lợi trong việc kiểm tra chất lượng đầu vào, các doanh nghiệp Trung Quốc cử người Trung Quốc qua cơ sở kinh doanh Việt Nam làm việc; số lao động này được cơ sở Việt Nam bảo lãnh, thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý (có hợp đồng lao động, giấy phép lao động, lưu trú).

- Ba là, số TLTQ (có thị thực DL) lưu trú ở địa phương (phần lớn ở Phan Thiết) đến các cơ sở ở các huyện lén lút kiểm tra, thu mua các mặt hàng nông, lâm, thủy sản. Số này đi lại phức tạp, cư trú không ổn định, hoạt động kinh doanh khó kiểm soát.

- Với các hình thức hoạt động trên của TLTQ, hiện nay chúng ta thường gọi đây là hoạt động “đầu tư chui”, kinh doanh “núp bóng” , … của TLTQ

- Dù TLTQ hoạt động ở hình thức nào, khi phát hiện các hành vi vi phạm của TLTQ (nếu không liên quan đến ANQG), các cơ quan chức năng tham mưu xử lý liên quan đến lĩnh vực xuất nhập cảnh và quản lý cư trú; chủ yếu xử lý theo điểm b khoản 5 Điều 17 Nghị định 167/2013/ NĐ-CP với nội dung “Người nước ngoài nhập cảnh, hành nghề hoặc có hoạt động khác tại Việt Nam mà không được phép của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam”. Tùy theo tình hình thực tế mà áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung như đưa vào diện “CYD”, trục xuất, cấm nhập, rút ngắn thời hạn tạm trú,... Hoặc lực lượng Quản lý thị trường thì tham mưu xử lý theo Điều 91 Nghị định số 185/2013/NĐ-CP với nội dung “hành vi vi phạm về hoạt động thương mại trái phép của người nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam”.

1.2 Về việc Thương lái Trung Quốc thao túng giá cả thanh long

Công an tỉnh nhận thấy các doanh nghiệp thu mua xuất khẩu thanh long tại địa phương hầu hết là cơ sở, hộ kinh doanh nhỏ nên chỉ dừng lại ở việc mua đi bán lại, xuất khẩu chủ yếu qua đường tiểu ngạch nên rủi ro cao, hiệu quả thấp, không tự chủ được giá cả, lệ thuộc nhiều váo sức mua của thị trường (chủ yếu là Trung Quốc). Do đó, giá cả không có sự ổn định. Quá trình thu mua thanh long tại địa phương, các doanh nghiệp đều nắm và tham khảo trước giá mua vào của đối tác Trung Quốc và định giá hàng ngày để thu mua, bán lại hưởng chênh lệch giá; đồng thời, các doanh nghiệp này thường liên kết với nhau thành từng nhóm nhỏ để hoạt động độc lập và cạnh tranh nhau về giá nên giá thanh long hàng ngày sẽ không ổn định. Vì vậy, chưa có đủ cơ sở pháp lý để xử lý TLTQ thao túng giá cả thị trường thanh long tại địa phương.

2. Qua công tác quản lý hoạt động TLTQ thấy rằng việc nhận thức và xử lý còn lúng túng, chưa thống nhất vì thuật ngữ đầu tư “chui”, kinh doanh “núp bóng”

pháp luật chưa quy định và chưa có chế tài để xử lý về hành vi này. Ngoài ra, các thời cơ sở kinh doanh và TLTQ đã thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký lưu trú, bảo lãnh, thị thực, giấy phép lao động,... theo quy định pháp luật. Vì vậy, đến nay chưa có trường hợp nào xử lý về hành vi kinh doanh “núp bóng” mà vi phạm lĩnh vực nào xử lý lĩnh vực đó, chủ yếu là quản lý cư trú và xuất nhập cảnh, thương mại.

3. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự đối với hoạt động của thương lái Trung Quốc tại địa phương, trong thời gian tới, cần tập trung thực hiện một số công việc sau:

Một là, tăng cường hiệu quả công tác quản lý xuất - nhập cảnh, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên lĩnh vực xuất - nhập cảnh. Có thể khẳng định rằng, để xảy ra những hoạt động phức tạp của thương lái Trung Quốc thời gian qua có nguyên nhân cơ bản là do hạn chế của công tác quản lý xuất - nhập cảnh, không kịp thời giám sát, phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm. Vì thế, trong thời gian tới, cần đặc biệt chú ý nâng cao hiệu quả công tác xác định, đăng ký, quản lý người Trung Quốc thuộc diện chưa cho nhập cảnh, chú ý khi nhập cảnh.

Hai là, nâng cao chất lượng thu thập thông tin về hoạt động của thương lái Trung Quốc tại Việt Nam. Yêu cầu đặt ra là nắm vững thông tin về số lượng thương lái Trung Quốc, thành phần, nhân thân, lai lịch. Phải thu thập chính xác thông tin về số đối tượng chưa được cấp phép về xuất - nhập khẩu tại Việt Nam, số đối tượng vi phạm pháp luật về mục đích nhập cảnh, vi phạm quy định về tạm trú, đi lại; nắm tình hình hoạt động sinh sống, làm việc tại các địa bàn.

Ba là, thường xuyên phối hợp, trao đổi thông tin về công tác quản lý hoạt động của TLTQ, nhằm kịp thời phát hiện sai phạm, các hoạt động xâm phạm ANQG để đấu tranh, xử lý theo quy định. Thường xuyên phối hợp với Sở Công thương, Sở Lao động thương binh và Xã hội trong công tác quản lý, chấn chỉnh, xử lý hoạt động kinh doanh của người nước ngoài và lao động nước ngoài làm việc tại địa phương, đặc biệt là số TLTQ.

Bốn là, các Sở, ngành, chính quyền địa phương liên quan làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, hướng dẫn người dân nâng cao kiến thức về thị trường, khi thấy mặt hàng nào có sự biến động giá cả một cách bất thường thì phải thật cảnh giác, người nông dân cần phải dựa vào các tổ chức như khuyến nông, các HTX ở địa phương.

Năm là, các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xã hội, hiệp hội kinh doanh ở cơ sở cần nhanh nhạy hơn trong nắm bắt thông tin, kịp thời hỗ trợ bà con nông dân trong tiêu thụ sản phẩm đầu ra; đặc biệt các doanh nghiệp địa phương cần tạo được niềm tin cho nông dân và tổ chức liên kết chặt chẽ với nhau và với nông dân tạo thành một chuỗi đầu tư, sản xuất chế biến và cung ứng sản phẩm./.

 

Phản hồi
Thêm mới
Tên bạn:
Email:
 
Tiêu đề: